Rastriya Banijya Bank

अबको प्रधानमन्त्री को बन्ला ? संविधानमा के छ ?

 

काठमाडौं: मङ्सिर ४ गते प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा सदस्यको निर्वाचन सम्पन्न भई निर्वाचनको मत परिणाम आउने क्रम अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।

 

पछिल्लो मतपरिणाम अनुसार प्रतिनिधि सभाको प्रत्यक्षतर्फ नेपाली कांग्रेसले सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गरी ५३ स्थानमा जित हासिल गरेको छ भने तीन स्थानमा अग्रता कायम गरेको छ ।

 

त्यस्तै नेकपा एमाले ४१ स्थानमा विजयी भएको छ भने दुई स्थानमा अग्रता कायम गरेको छ । नेकपा माओवादी केन्द्रले १७, नेकपा एकीकृत समाजवादीले १०, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले ७-७, जनता समाजवादी पार्टी नेपालले ६ स्थानमा जित हासित गरेको छ भने १ स्थानमा अग्रता कायम गरेको छ । स्वतन्त्र ५, लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीले ४ र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले ३ स्थानमा विजयी हाँसिल गरेका छन् ।

 

बाजुरा, दोलखा र स्याङ्जामा देखिएको समस्याका सम्बन्धमा आयोगले आवश्यक निर्णय गरी यथाशीघ्र सबै मतपरिणाम आइसक्ने आयोगको दाबी छ ।

 

अन्तिम मतपरिणाम प्राप्त भएपछि त्यसको सम्पूर्ण विवरण आयोगले राष्ट्रपतिलाई बुझाउने कानुनी प्रावधान छ ।

 

सरकार बन्ने प्रावधान संविधानमा के छ ?

नेपालको संविधानको धारा ७६ मा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधि सभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्ने र निजको अध्यक्षतामा मन्त्रिपरिषद्को गठन हुने प्रावधान छ । प्रतिनिधिसभाका प्रत्यक्ष १६५ र समानुपातिक ११० सिटको हालसम्मको मतपरिणाम हेर्दा कुनैपनि दलको बहुमत नआउने स्पष्ट छ । प्रतिनिधि सभाको कूल २७५ सिटमध्ये बहुमत ल्याउन १३८ सिट ल्याउनुपर्छ ।

 

सोही धाराको उपधारा (२) मा कुनैपनि दलको स्पष्ट बहुमत नरहेका अवस्थामा प्रतिनिधि सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा बहुमत प्राप्त गर्नसक्ने प्रतिनिधि सभाका सदस्यलाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ ।

 

त्यस्तै उपधारा (३) मा प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको मितिले ३० दिनभित्र उपधारा (२) बमोजिम प्रधानमन्त्री नियुक्ति हुनसक्ने अवस्था नभएमा वा त्यसरी नियुक्त प्रधानमन्त्रीले उपधारा (४) बमोजिम विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधि सभामा सबैभन्दा बढी सदस्य भएको दलको संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ ।

 

उपधारा (४) मा उपधारा (२) वा (३) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले त्यसरी नियुक्त भएको मितिले ३० दिनभित्र प्रतिनिधि सभाबाट विश्वासको मत प्राप्त गर्नुपर्नेछ । उपधारा (५) मा उपधारा (३) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले उपधारा (४) बमोजिम विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा उपधारा (२) बमोजिमको कुनै सदस्यले प्रतिनिधि सभामा विश्वासको मत प्राप्त गर्नसक्ने आधार प्रस्तुत गरेमा राष्ट्रपतिले त्यस्तो सदस्यलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ ।

 

उपधारा (६) मा उपधारा (५) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले उपधारा (४) बमोजिम विश्वासको मत प्राप्त गर्नुपर्नेछ । त्यस्तै उपधारा (७) मा उपधारा (५) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा वा प्रधानमन्त्री नियुक्त हुन नसकेमा प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभा विघटन गरी छ महिनाभित्र अर्को प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन सम्पन्न हुने गरी निर्वाचनको मिति तोक्नेछ ।

 

उपधारा (८)मा संविधान बमोजिम भएको प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको वा प्रधानमन्त्रीको पद रिक्त भएको मितिले ३५ दिनभित्र प्रधानमन्त्री नियुक्ति सम्बन्धी प्रक्रिया सम्पन्न गर्नुपर्ने प्रावधान छ ।

 

Nishana Seving AD

Alice Education home sports
Umakunda Gaun Palika AD
हेर्नुहोस् आज २०७९ माघ २२ गते आईतबार तपाईको राशिफल

हेर्नुहोस् आज २०७९ माघ २२ गते आईतबार तपाईको राशिफल

वि.सं.२०७९ माघ २२ आइतवार ०५:५४

  मेष - Aries चु, चे, चो, ला, लि, लु,...

मूल्य नपाएपछि सडकमै तरकारी फ्याँकेर विरोध

मूल्य नपाएपछि सडकमै तरकारी फ्याँकेर विरोध

वि.सं.२०७९ माघ २० शुक्रवार १६:४०

  चितवन: स्वदेशी तरकारीले उत्पादन अनुसारको लागत नपाएको भन्दै चितवनका...

साफ यू-२० महिला च्याम्पियनसिपमा नेपाल र बंगलादेश खेल्दै

साफ यू-२० महिला च्याम्पियनसिपमा नेपाल र बंगलादेश खेल्दै

वि.सं.२०७९ माघ २० शुक्रवार ०८:४३

  काठमाडौं: बंगलादेशमा आयोजना हुने साफ यू-२० महिला च्याम्पियनसिप आजबाट...

क्यानले ओडिआई सिरिजका लागि प्रशिक्षणबाट १० खेलाडी हटाउँदै सन्दीपलाई समेट्दै २० खेलाडीको नाम घोषणा

क्यानले ओडिआई सिरिजका लागि प्रशिक्षणबाट १० खेलाडी हटाउँदै सन्दीपलाई समेट्दै २० खेलाडीको नाम घोषणा

वि.सं.२०७९ माघ २० शुक्रवार ०७:२७

  काठमाडौं: नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)ले आइसिसी विश्वकप लिग-२ त्रिकोणात्मक...

हेर्नुहोस् आज २०७९ माघ २० गते शुक्रबार तपाईको राशिफल

हेर्नुहोस् आज २०७९ माघ २० गते शुक्रबार तपाईको राशिफल

वि.सं.२०७९ माघ २० शुक्रवार ०६:४८

  मेष - Aries चु, चे, चो, ला, लि, लु,...

सहसचिव सरुवाको सूची सार्वजनिक, को कहाँ ?

सहसचिव सरुवाको सूची सार्वजनिक, को कहाँ ?

वि.सं.२०७९ माघ १९ बिहीवार १६:२१

  काठमाडौं: सरकारले सहसचिवको सरुवा गरेको छ । सोमबारको मन्त्रिपरिषद्...