लकडाउनले धरासायी बन्दै पर्यटन व्यवसाय

२०७७, २४ असार बुधबार १४:१७


पर्यटकलाई नेपालको प्राकृतिक सुन्दरताको वर्णन गरी नेपाल चिनाउँदै हिड्ने काठमाडौंका अशोक सिलवाल अहिले भने घरभित्रै छन् । डिसेम्वरको अन्तिम साता चीनको वुहानबाट विश्वभर महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) ले उनका व्यस्त दिनहरु खोसि दिएको छ ।

कोराना महामारीले पर्यटकसँग उनले बिताएका रोमाञ्चक पल त खोस्यो नै, अव कहिलेसम्म नेपाल चाहार्ने मौका जुर्ने हो त्यो पनि थाहा छैन् । ‘४/५ महिना काम गरेर वर्षभरिका लागि खर्च पुर्याउने पेशा अंगालियो । धेरै काम पाउने समयमै खाली बस्नुपरेको छ,’ उनले भने । नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा सरकारले लकडाउन घोषणा गरेपछि कोराना कहर सुरु भयो । तर पर्यटन क्षेत्र र त्यसमा पनि टुर गाइडको पेशा भने चीनमा कोरोना देखिने वित्तिकैदेखि नै सुस्ताउन थालेको उनले बताए ।

पर्यटनसँग जोडिएका विभिन्न संस्थाहरुमा सम्वद्ध अशोक सिलवालले करिव एक दशकदेखि विभिन्न देशका पर्यटकलाई नेपाल घुमाउँदै आएका थिए । ट्रेकिङ प्रशिक्षक समेत रहेका सिलवाल टूर तथा ट्रेकिङ गाइडलाई नै मुख्य पेशा बनाएकालाई कोराना महामारीले गम्भिर असर पारेको बताउँछन् ।

उनी भन्छन्- ‘कोरानाको हल्ला चलेदेखि नेपाल घुम्न आएका पर्यटक धमाधम आफ्नो देश फर्कन थाले, अव कोरोनाको रोकथाम भएपनि तत्कालै घुम्न आउने कोही हुँदैन । यस पेशाकै भरमा गुजारा गर्नेहरुको जीवन दिनहुँ गरिवीको जेखिमतर्फ धेकेलिदै जाने अवस्था आएको छ ।’

कोरोना भाइरसको महामारीले अशोक र रेशमजस्ता पर्यटनमा आश्रित हजारौंको दैनिकीलाई नराम्ररी चिमोट्न थालेको छ । यीनीहरुको जस्तो समस्या अहिले लाखौं टुरिष्ट गाइड तथा ट्रेकिङ गाइडमा परेको छ । कोराना महामारीले यस पेशामा संलग्न कयौंको गरिखाने मेलो गुम्यो ।

त्यसैगरी कोरोना माहामारी नभएका भए तनहुँ बन्दीपुरका रेशम थापा विदेशी पर्यटकको भारी बोकेर पदयात्रामा खटिएका हुन्थे । कामको चापाचाप पर्ने याममै काम नपाएपछि उनी दिनभर मोवाइल चलाएर बस्छन् । चीनमा कोराना फैलिएको महिना डिसेम्वरदेखि नै उनी फूर्सदिला छन् ।

कोरोना कहरले न त पर्यटकसँग भारी बोकेर पदयात्रामा जान पाए, न त घरमा बस्दा ढुक्क नै छन् । उनले भने, ‘केही महिना त महामारी रोकिएला र पुरानै काम फेरी पाइएला भन्ने थियो तर अव त त्यो आशा पनि हरायो ।’

‘पर्यटनका लागि उपयुक्त समयमा समेत महिनौ काम पाइने छाँटकाँट नदेखिएपछि उनको मनको हुटहटी झन बढेको छ,’ भन्छन्, ‘सिजनको बेला त काम पाइएन, अव वर्षभरको घर खर्च कसरी पो चलाउने हो ?’

कोरोना भाइरसको महामारीले अशोक र रेशमजस्ता पर्यटनमा आश्रित हजारौंको दैनिकीलाई नराम्ररी चिमोट्न थालेको छ । यीनीहरुको जस्तो समस्या अहिले लाखौं टुरिष्ट गाइड तथा ट्रेकिङ गाइडमा परेको छ । कोराना महामारीले यस पेशामा संलग्न कयौंको गरिखाने मेलो गुम्यो ।

विश्वभर नै कोरानाको असर समाप्त भएर सामन्य अवस्थामा फर्केपनि एक त घुमघाम गर्ने अवस्था भने तत्कालै हुँदैन । अर्को फेरी संक्रमण हुने जोखिम रहि नै रहन्छ । यस पेशमा आश्रित रहेकाहरु कहिलेसम्म संकटको भूमरीमा पर्ने हुन अहिले केही भन्ने अवस्था छैन ।

पर्यटन व्यवसायीको एउटै चिन्ता छ कोभिड-१९ को शुरुको असर पनि पर्यटनमै परेर थलिंदै गयो, महामारी नियन्त्रण भएपछि पनि लामो समयसम्म उठ्न नसक्ने क्षेत्र यही नै हुनेछ । नेपालको सन्दर्भमा कोरोना कहर गत चैतदेखि शुरु लकडाउनपछि मात्रै देखिएको हो । तर पर्यटन क्षेत्रमा त चीनमा कोरोना देखिएयता नै परेको हो ।

चीनमा कोरोना फैलिन थालेपछि लाखौं पर्यटक आआफ्नो देश फर्किए । अरु पर्यटक नेपाल घुम्न आउने त कुरै हरायो । त्यस यतादेखि नै पर्यटन आश्रित पेशाकर्मी र उनीहरूका परिवारले कोरोना कहर भोगिरहेका छन् । यस क्षेत्रमा संगल्न भएकाहरु एकाएक बेरोजगार हुन थालेपछि उनीहरुका परिवार गरीबीतर्फ धकेलिने जोखिम बढ्दै छ ।

नेपाल टुरिष्ट गाइड एसोसिएसनका पूर्व अध्यक्ष हरेराम बरालका अनुसार पर्यटकहरु नेपाल आएर खर्च गरेमा नै टुर गाइडको पेशा चल्ने हो, अहिले त खर्च गर्ने पर्यटकलाई नै ज्यान जोगाउने चिन्ता छ । यस अवस्थामा पर्यटक तत्काल घुम्न आउने र टुर गाइडले काम पाउने अवस्था छैन । उनले भने, ‘अहिले सबै टुर गाइडहरु बेरोजगार भएका छन् । हातमुख जोड्नै धौ धो हुने अवस्था आएको छ । उनीहरुको लागि सरकारले सहुलियत कर्जा दिएर केही गर्ने वतावरण बनाइदिनुपर्छ ।’

कोराना महामारीको सबैभन्दा धेरै असर नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा परेको छ तर सरकारले हालसम्म सम्वोधन नगरेको पेशा नै यही भएको उनले बताए । सरकारी तवरबाट बेरोजगार भएका टुर तथा ट्रेकिङ गाइडको समस्या संवोधन गरियोस् भनेर नेपाल टुरिष्ट गाइड एसोसिएसनले सरकार समक्ष ११ बुँदे माग राखेको बरालले जानकारी दिए ।


र यो पनि...

देशभर भगवान् श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पर्व मनाइँदै

उपत्यकामा अतिआवश्यक बाहेकका सेवा तीन हप्ताका लागि बन्द, नीजि सवारीमा जोर-बिजोर प्रणाली लागू गर्न माग

नेपालमा कोरोना संक्रमणबाट थप पाँच जनाको मृत्यु

विज्ञानदेव पाण्डे नेपाली सेनाका सहायक रथीबाट उपरथीमा बढुवा

भदौ १५ गतेसम्म पुनः यातायात सञ्चालनमा रोक लगाउने सरकारको निर्णय, सीमा नाकामा थप कडाई गरिने

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको खाँदबारीमा एक्सटेन्सन काउन्टर शुरु

पानीको माग गर्दै रुद्री पुजा

इसेवा एपबाट रकम पठाउँदा ५५ रुपैयाँ क्यासब्याक

देशभर कोरोना संक्रमितको संख्या २३ हजार ३ सय १० पुग्यो


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


%d bloggers like this: